Prezydent Karol Nawrocki podpisał 11 maja 2026 roku nowelizację ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, która od stycznia 2027 roku rozszerza system wsparcia finansowego na osoby z niepełnosprawnościami chcące podjąć lub kontynuować studia podyplomowe. Podstawą zmiany jest ustawa z 27 marca 2026 roku o zmianie ustawy — Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk sejmowy nr 2291).
Luka, którą wypełnia nowela
Dotychczasowy art. 365 pkt 6 ustawy pozwalał uczelniom publicznym i niepublicznym przeznaczać dotację podmiotową wyłącznie na wsparcie osób niepełnosprawnych na studiach i w szkołach doktorskich. Uczestnicy studiów podyplomowych pozostawali poza tym systemem — mimo że kształcenie podyplomowe ustawa wprost wymienia jako jedno z podstawowych zadań uczelni.
Po zmianie przepis obejmie także “proces przyjmowania na studia podyplomowe” oraz “kształcenie na studiach podyplomowych” — analogicznie zmieni się też art. 402 pkt 3, dotyczący sposobu podziału środków finansowych między uczelnie.
Na co można będzie przeznaczyć środki
Zgodnie z nowelą, pieniądze z uczelnianego funduszu wsparcia osób niepełnosprawnych będzie można przeznaczyć między innymi na:
- pomoc asystenta podczas rekrutacji i zajęć,
- wsparcie tłumacza języka migowego lub innych form komunikacji,
- dostosowanie materiałów dydaktycznych (nagrania audio, powiększona czcionka, wersja elektroniczna),
- zmianę formy zaliczeń i egzaminów,
- dostęp do specjalistycznego oprogramowania komputerowego,
- elastyczną organizację zajęć — tryb zdalny, hybrydowy, nagrywanie wykładów.
Wsparcie nie będzie wypłacane w formie indywidualnych stypendiów — środki mają finansować organizację warunków ułatwiających rekrutację i naukę, nie trafiać bezpośrednio na konto uczestnika.
Ile osób to obejmie
Według danych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego przytoczonych w uzasadnieniu nowelizacji, nowe przepisy obejmą około 270 osób z niepełnosprawnościami uczących się na studiach podyplomowych — to zaledwie 0,26 proc. wszystkich niepełnosprawnych studentów i doktorantów w Polsce. W ubiegłym roku dotacja na ten cel wyniosła 68 mln zł, a uczelnie regularnie zwracały 20–30 proc. niewykorzystanych środków. Nowelizacja nie zwiększa więc puli pieniędzy — pozwala jedynie lepiej zagospodarować już przyznane środki, rozdzielane nadal według dotychczasowego algorytmu.
Co to oznacza w praktyce
Zmiana wchodzi w życie od stycznia 2027 roku, co wynika z rocznego cyklu budżetowego dotacji. Dla osoby z niepełnosprawnością planującej studia podyplomowe oznacza to, że uczelnia — publiczna lub niepubliczna — będzie mogła sfinansować z własnego funduszu m.in. asystenta czy dostosowanie materiałów już od rekrutacji na taki kierunek, a nie tylko w trakcie samych zajęć. Szczegóły warunków wsparcia na konkretnym kierunku warto sprawdzać bezpośrednio w biurze ds. osób z niepełnosprawnościami danej uczelni, bo to uczelnia decyduje, jak rozdysponować przyznane jej środki.
Jeśli planujesz rekrutację na studia podyplomowe lub kolejny stopień studiów, aktualny harmonogram i terminy sprawdzisz w naszym odliczaniu do matury i rekrutacji.