Wybór kierunku studiów coraz częściej ma się opierać nie na przeczuciach, a na twardych danych z rynku pracy. 3 września na Uniwersytecie Gdańskim Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy (OPI PIB) zainaugurowały ogólnopolską kampanię „Zanim wybierzesz studia – zapytaj ELĘ”. Wydarzenie połączono ze startem jubileuszowej, 20. edycji Salonu Maturzystów Perspektywy, który do końca września odwiedzi kilkanaście miast akademickich.
Czym jest ELA
ELA, czyli System Losów Absolwentów, to narzędzie stworzone przez OPI PIB na zlecenie MNiSW, oparte na integracji danych z ZUS i systemu POL-on. Portal podsumowuje ekonomiczne losy ponad 7 milionów absolwentów polskich uczelni, pokazując realne zarobki, czas poszukiwania pierwszej pracy oraz stabilność zatrudnienia po konkretnych kierunkach i uczelniach. System działa od 2016 roku, a jego twórcy podkreślają, że w przeciwieństwie do zagranicznych odpowiedników nie opiera się na deklaratywnych ankietach, tylko na zweryfikowanych danych administracyjnych.
Nowością jest wersja „ELA Uczeń” — przygotowana z myślą o maturzystach, z uproszczonymi filtrami i porównywarką kierunków zamiast rozbudowanych wskaźników statystycznych. Jak tłumaczył podczas inauguracji dr hab. inż. Jarosław Protasiewicz, dyrektor OPI PIB, celem było podanie informacji „w sposób maksymalnie przystępny” dla młodych ludzi wybierających swoją pierwszą poważną życiową decyzję edukacyjną.
Dlaczego akurat teraz
Kampania nie jest przypadkowa. Jak wynika z danych zaprezentowanych podczas inauguracji, o ile w 2026 roku do matury przystąpiło 321 tys. osób, to w maju 2027 roku liczba zdających przekroczy 380 tys. — to, według portalu Perspektywy.pl opierającego się na danych CKE i Systemu Informacji Oświatowej, efekt skumulowania wcześniejszych reform oświatowych, w tym zmian wieku obowiązku szkolnego i wygaszania gimnazjów. Przyszłoroczna matura ma być najliczniejsza od 17 lat.
Minister nauki i szkolnictwa wyższego Marcin Kulasek podkreślał na Uniwersytecie Gdańskim, że celem resortu jest „wspieranie decyzji, które pozwolą uniknąć nietrafionych wyborów oraz ograniczą zjawisko dropoutu, czyli przedwczesnego rezygnowania ze studiów”.
Gdzie spotkać ekspertów ELA
Przedstawiciele zespołu ELA towarzyszą Salonom Maturzystów Perspektywy w kolejnych miastach — stoiska można znaleźć m.in. w Gdańsku, Łodzi, Białymstoku, Kielcach, Toruniu, Wrocławiu i Olsztynie. Właśnie trwają dwudniowe salony w Rzeszowie (Politechnika Rzeszowska) i Poznaniu (Politechnika Poznańska) — 17–18 września. W kolejnych dniach organizatorzy zawitają do Szczecina i Krakowa (21–22 września), Opola (23 września), Warszawy (24–25 września, Szkoła Główna Handlowa), a cykl zamkną Gliwice (28–29 września) i Lublin (29–30 września).
Jak z tego skorzystać
Z portalu ELA (dostępnego pod adresem ela-uczen.nauka.gov.pl) można korzystać samodzielnie, bez wizyty na salonie — wystarczy wybrać interesujący kierunek i uczelnię, by zobaczyć m.in. medianę zarobków absolwentów w pierwszych latach po dyplomie. To dobre uzupełnienie własnych narzędzi maturzysty: warto zestawić dane o zarobkach z kalkulatorem punktów, żeby sprawdzić, czy wymarzony kierunek jest w zasięgu przy obecnych wynikach, oraz z bazą progów punktowych z poprzednich lat rekrutacji.